video

Tài nguyên

Tin tức

Sắp xếp dữ liệu

Thống kê

Thống kê

  • truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • Search

    Loading

    Bài 12. Thành ngữ

    Wait
    • Begin_button
    • Prev_button
    • Play_button
    • Stop_button
    • Next_button
    • End_button
    • 0 / 0
    • Loading_status
    Tham khảo cùng nội dung: Bài giảng, Giáo án, E-learning, Bài mẫu, Sách giáo khoa, ...
    Nhấn vào đây để tải về
    Báo tài liệu có sai sót
    Nhắn tin cho tác giả
    (Tài liệu chưa được thẩm định)
    Nguồn:
    Người gửi: Nguyễn Thị Kim Huế (trang riêng)
    Ngày gửi: 21h:00' 14-11-2012
    Dung lượng: 8.4 MB
    Số lượt tải: 133
    Số lượt thích: 0 người
    Nhiệt liệt chào mừng
    các thầy cô về dự giờ
    Giáo viên : Nguyễn Thị Kim Huế
    Ngữ văn 7
    Trường THCS Nam Trung
    Thành ngữ
    Kiểm tra bài cũ:
    20-11
    Thành ngữ
    Chào mừng "Ngày nhà giáo Việt Nam"
    Tiếng Việt
    Tiết 50:
    Xem hình, đoán từ trái nghĩa và thành ngữ
    nhắm – mở
     Mắt nhắm mắt mở.
    Khóc – cười
     Kẻ khóc người cười.
    Nhanh
    Chậm
    sóc
    rùa
    như
    như
    Tiếng Việt:
    THÀNH NGỮ
    Tiết 50: :
    I. Thế nào là thành ngữ?
    1. Bài tập: SGK/ 143.
    Nước non lận đận một mình
    Thân cò bấy nay
    lên thác xuống ghềnh

    Nước non lận đận một mình
    Thân cò lên thác xuống ghềnh bấy nay
    Lên thác xuống ghềnh
    Lên núi xuống ghềnh.
    Lên núi xuống rừng.
    Leo thác lội ghềnh.
    Lên trên thác xuống dưới ghềnh.
    Lên thác cao xuống ghềnh sâu.
    Lên ghềnh xuống thác.
    Lên xuống ghềnh thác.
    Không thể thay thế bằng từ khác.
    Không thể thêm bớt từ ngữ.
    Không thể hoán đổi vị trí các từ.
    Thay thế một vài từ trong cụm từ bằng từ khác.
    Thêm một vài từ ngữ khác vào cụm từ.
    Thay đổi vị trí các từ trong cụm từ.
    THÀNH NGỮ
    Cụm từ cố định
    Nêu ý nghĩa của cụm từ lên thác xuống ghềnh
     Chỉ sự gian nan, vất vả, khó khăn, nguy hiểm.
    Ý nghĩa hoàn chỉnh
    “lên thác xuống ghềnh”
    Cụm từ cố định, biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh.

    Nước non lận đận một mình
    Thân cò lên thác xuống ghềnh bấy nay.
    Thành ngữ là gì?
    * Thành ngữ là cụm từ có cấu tạo cố định và biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh.
    Đứng núi này trông núi nọ
    Tìm những biến thể của các thành ngữ sau :
     Đứng núi này trông núi khác
    Thành ngữ có cấu tạo cố định nhưng vẫn có thể có những biến đổi nhất định.
     Lưu ý:
     Đứng núi này trông núi kia
    Nước đổ lá khoai
     Nước đổ lá môn
     Nước đổ đầu vịt
    Lòng lang dạ thú
     Lòng lang dạ sói

    Nước non lận đận một mình
    Thân cò lên thác xuống ghềnh bấy nay.
    Lên thác xuống ghềnh
     Chỉ sự gian nan, vất vả, khó khăn.
    nghĩa chuyển (nghĩa bóng)
     ẩn dụ
    Nhanh như chớp
    R?t nhanh , ch? trong kho?nh kh?c. ( Nhu ỏnh ch?p loộ lờn r?i t?t ngay)
    Nghĩa
    của
    thành ngữ
    Được hiểu thông
    qua phép chuyển
    nghĩa( So sánh)
    Tại sao lại nói nhanh như chớp?
    Nghĩa của thành ngữ trên
    là gì?
    So sánh
    Châu Á
    Châu Đại Dương
    Châu Phi
    Châu Mĩ
    Châu Âu
    Thái Bình Dương
    Đại Tây Dương
    Bắc Băng Dương
    Ấn Độ Dương
    Năm châu bốn biển
    Nghĩa
    của
    thành ngữ
    Bắt nguồn
    từ nghĩa đen
    của các từ
    tạo nên nó
     Khắp thế giới có năm châu lục và bốn đại dương (biển).
    Nghĩa
    của
    thành ngữ
    Bắt nguồn
    từ nghĩa đen
    của các từ
    tạo nên nó
    Mưa to gió lớn
    Trời mưa rất to kèm theo gió lớn và sấm chớp.
    Nghĩa
    của
    thành ngữ
    Được hiểu thông qua phép chuyển nghĩa (Ẩn dụ, so sánh)
    Bắt nguồn
    từ nghĩa đen
    của các từ
    tạo nên nó
    Nghĩa của thành ngữ có thể bắt nguồn trực tiếp từ nghĩa đen của các từ tạo nên nó nhưng thường thông qua một số phép chuyển nghĩa như ẩn dụ, so sánh …
    1.Tham sống sợ chết
    2.Ếch ngồi đáy giếng
    3.Lòng lang dạ thú
    6. Mẹ goá, con côi
    4.Lên thác xuống ghềnh
    5.Mưa to, gió lớn
    Hiểu theo nghĩa đen
    Hiểu theo nghĩa chuyển
    -Thành ngữ là loại cụm từ có cấu tạo cố định, biểu thị một ý nghĩa trọn vẹn.
    - Nghĩa của thành ngữ có thể bắt nguồn trực tiếp từ nghĩa đen của các từ tạo nên nó nhưng thường thông qua một số phép chuyển nghĩa như ẩn dụ, so sánh…
    2. Ghi nhớ 1: SGK/ 144.
    II. Sử dụng thành ngữ:
    1. Bài tập
    b.“Tôn sư trọng đạo” là câu thành ngữ nói lên lòng kính trọng và sự tôn vinh nghề giáo viên.
    Xác định vai trò ngữ pháp của các thành ngữ:
    Vi ngữ
    Chủ ngữ
    Phụ ngữ
    Thành ngữ có thể làm chủ ngữ , vị ngữ trong câu hoặc làm phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ…
    So sánh hai cách nói sau:
    Câu có sử dụng thành ngữ
    Câu không sử dụng thành ngữ
    Thân em vừa trắng lại vừa tròn
    với nước non.
    Bảy nổi ba chìm
    Thân em vừa trắng lại vừa tròn
    Lênh đênh, trôi nổi với nước non.

    Nước non lận đận một mình
    Thân cò lên thác xuống ghềnh
    bấy nay.
    Nước non lận đận một mình
    Thân cò gian nan, vất vả, gặp nhiều nguy hiểm bấy nay.
    Câu hỏi thảo luận
    Phân tích cái hay của việc dùng các thành ngữ trong hai câu trên?
    =>Thành ngữ ngắn gọn, hàm súc, có tính hình tượng, tính biểu cảm cao.
    - Thành ngữ có thể làm chủ ngữ, vị ngữ trong câu hay làm phụ ngữ trong cụm danh từ,cụm động từ…
    - Thành ngữ ngắn gọn, hàm súc, có tính hình tượng, tính biểu cảm cao.
    2. Ghi nhớ 2: SGK/ 144.
    Luyện tập
    III/ LUYỆN TẬP:
     Những món ăn ngon, quý hiếm được lấy trên rừng, dưới biển.
     Những món ăn ngon, quý được trình bày đẹp.
    ( Những món ăn của vua chuá ngày xưa )
    a. Sơn hào hải vị:
    Nem công chả phượng:
    b. Khoẻ như voi:
    Tứ cố vô thân:
     Rất khoẻ.
     Mồ côi, không anh em họ hàng, nghèo khổ.
    c. Da mồi tóc sương:
     Chỉ người già, tóc đã bảc, da đã nổi đồi mồi.
    Lời tiếng nói
    Một nắng hai
    Ngày lành tháng
    No cơm ấm…
    Bách … bách thắng
    Sinh... lập nghiệp
    . . .
    . . .
    . . .
    ăn
    sương
    tốt
    áo
    chiến

    Điền thêm yếu tố để thành ngữ được trọn vẹn
    Chân cứng đá …
    Máu chảy … mềm
    mềm
    ruột
    Thầy bói xem voi
    Ếch ngồi đáy giếng
    Con Rồng cháu Tiên
    Kể vắn tắt các truyền thuyết và ngụ ngôn tương ứng để thấy rõ lai lịch của các thành ngữ: Con Rồng cháu Tiên, Ếch ngồi đấy giếng, Thầy bói xem voi.
    Tóm tắt truyện
    Ếch ngồi đáy giếng
    Nước mắt cá sấu
     Sự gian xảo, giả tạo, giả vờ tốt bụng, nhân từ của những kẻ xấu.
    Rừng vàng biển bạc
     Rừng và biển đem lại nguồn tái nguyên thiên nhiên vô vùng quý báu.
    ….........
    ............
    Chuột sa chĩnh gạo
    Gạo
    Rất may mắn, gặp được nơi sung sướng, đầy đủ, nhàn hạ
    Nhìn hình đoán thành ngữ
    Nhìn hình đoán thành ngữ
    Ăn cháo đá bát.
     Sự bội bạc, phản bội, vong ơn.
     Lời chúc phúc sinh nở dễ dàng, an toàn , thuận lợi, mẹ con đều khoẻ mạnh.
    Mẹ tròn con vuông
    Nhìn hình đoán thành ngữ
    tròn
    vuông
    Được voi đòi tiên
     Lòng tham không có giới hạn, ngày càng quá đáng
    được
    đòi
    Dặn dò
    - Học thuộc phần ghi nhớ, xem kĩ bài giảng.
    - Sưu tầm tiếp các thành ngữ theo yêu cầu bài tập 4- SGK/ 145.
    Chuẩn bị bài “Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học” SGK/ 146.
    + Đọc trước phần tìm hiểu.
    + Trả lời các câu hỏi của phần tìm hiểu.
    + Học thuộc lại các bài thơ: Tĩnh dạ tứ, Hồi hương ngẫu thư, Cảnh khuya, Rằm tháng giêng  nắm nội dung và nghệ thuật từng bài.
    Tìm nhanh thành ngữ
    1. Đầu xuôi đuôi lọt lẽ thường
    Đầu sóng ngọn gió bước đường chông gai
    Đầu tắt mặt tối gian nan
    Đầu trâu mặt ngựa bạo tàn vô lương
    Đầu Ngô mình Sở dở dang
    Đầu đường xó chợ lang thang bụi đời …
    1. Đầu xuôi đuôi lọt lẽ thường
    Đầu sóng ngọn gió bước đường chông gai
    Đầu tắt mặt tối gian nan
    Đầu trâu mặt ngựa bạo tàn vô lương
    Đầu Ngô mình Sở dở dang
    Đầu đường xó chợ lang thang bụi đời …
    2. Bách niên giai lão từng mong
    Vinh quy bái tổ - thoả lòng kẻ thi
    Xin đừng bán tín bán nghi
    Bán thân bất toại còn gì buồn hơn
    Bỏ thói an phận thủ thường
    Tuỳ cơ ứng biến trăm đường nghĩ suy …
    2. Bách niên giai lão từng mong
    Vinh quy bái tổ - thoả lòng kẻ thi
    Xin đừng bán tín bán nghi
    Bán thân bất toại còn gì buồn hơn
    Bỏ thói an phận thủ thường
    Tuỳ cơ ứng biến trăm đường nghĩ suy …
    Thành ngữ Hán Việt
    Tiết học đến đây là kết thúc.
    Kính chúc quý thầy cô và các em học sinh dồi dào sức khoẻ!
     
    Gửi ý kiến